ISO 19011:2018 İç Tetkikçi: Yönetim Sistemlerinin Etkinliğinin Anahtarı

Kuruluşlar, yönetim sistemlerinin (örneğin, ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001) etkinliğini ve uygunluğunu değerlendirmek için iç tetkikler gerçekleştirirler. ISO 19011:2018, yönetim sistemleri tetkiklerinin yapılması için kılavuzluk sağlayan uluslararası bir standarttır. Bu standart, iç tetkikçilerin yetkinliğini ve tetkik süreçlerinin etkinliğini artırmayı amaçlar.

ISO 19011:2018’in Temel İlkeleri

ISO 19011:2018, aşağıdaki temel ilkeleri benimser:

• Dürüstlük: Tetkikçilerin etik ve dürüst davranması.
• Adil Sunum: Tetkik bulgularının doğru ve tarafsız bir şekilde sunulması.
• Mesleki Özen: Tetkikçilerin yetkinliklerini ve bilgilerini kullanarak titizlikle çalışması.
• Gizlilik: Tetkik sırasında elde edilen bilgilerin gizliliğinin korunması.
• Bağımsızlık: Tetkikçilerin, tetkik edilen faaliyetlerden bağımsız olması.
• Kanıta Dayalı Yaklaşım: Tetkik bulgularının nesnel kanıtlara dayanması.
• Risk Temelli Yaklaşım: Tetkiklerin, risklere odaklanarak planlanması ve yürütülmesi.

ISO 19011:2018’in Faydaları

ISO 19011:2018’in kuruluşlara ve iç tetkikçilere sağladığı başlıca faydalar şunlardır:

• Tetkik Süreçlerinin Standardizasyonu: Tetkiklerin tutarlı ve etkili bir şekilde yapılması.
• Tetkikçi Yetkinliğinin Artırılması: Tetkikçilerin bilgi, beceri ve davranışlarının geliştirilmesi.
• Yönetim Sistemlerinin İyileştirilmesi: Tetkik bulgularından elde edilen bilgilerle yönetim sistemlerinin sürekli iyileştirilmesi.
• Risk Yönetiminin Geliştirilmesi: Tetkiklerle belirlenen risklerin yönetilmesi ve azaltılması.
• Paydaş Güveninin Artırılması: Tetkiklerin şeffaf ve güvenilir bir şekilde yapılması.

ISO 19011:2018’e Göre İç Tetkikçinin Yetkinlikleri

ISO 19011:2018, iç tetkikçilerin aşağıdaki yetkinliklere sahip olmasını öngörür:

• Yönetim Sistemleri Bilgisi: Tetkik edilen yönetim sistemi standartları ve ilgili mevzuat hakkında bilgi sahibi olmak.
• Tetkik İlkeleri ve Süreçleri Bilgisi: Tetkik planlama, yürütme, raporlama ve takip süreçleri hakkında bilgi sahibi olmak.
• İletişim Becerileri: Etkili iletişim kurabilmek, soru sorabilmek, dinleyebilmek ve geri bildirim verebilmek.
• Analitik Beceriler: Verileri analiz edebilmek, bulguları değerlendirebilmek ve sonuç çıkarabilmek.
• Kişisel Nitelikler: Dürüst, tarafsız, bağımsız ve etik davranmak.

ISO 19011:2018’e Göre İç Tetkik Süreci

ISO 19011:2018’e göre iç tetkik süreci aşağıdaki adımlardan oluşur:

1. Tetkik Programının Oluşturulması: Tetkiklerin sıklığını, kapsamını ve hedeflerini belirleyen bir program oluşturulması.
2. Tetkik Planının Hazırlanması: Tetkik edilecek süreçleri, tarihleri, saatleri ve tetkikçileri belirleyen bir plan hazırlanması.
3. Tetkikin Yürütülmesi: Tetkik planına göre bilgi toplama, gözlem yapma ve görüşmeler gerçekleştirme.
4. Tetkik Bulgularının Değerlendirilmesi: Toplanan kanıtların analiz edilerek uygunsuzlukların ve iyileştirme fırsatlarının belirlenmesi.
5. Tetkik Raporunun Hazırlanması: Tetkik bulgularını, uygunsuzlukları ve iyileştirme önerilerini içeren bir rapor hazırlanması.
6. Takip Faaliyetlerinin Gerçekleştirilmesi: Uygunsuzlukların giderilmesi ve iyileştirme faaliyetlerinin izlenmesi.

ISO 19011:2018 İç Tetkikçi, kuruluşların yönetim sistemlerinin etkinliğini ve uygunluğunu değerlendirmek için önemli bir role sahiptir. Bu standardı uygulayarak, kuruluşlar tetkik süreçlerini iyileştirebilir, tetkikçi yetkinliğini artırabilir ve yönetim sistemlerinin sürekli iyileştirilmesini sağlayabilirler.